เจาะลึก... การรักษามะเร็ง


 เจาะลึกการรักษามะเร็ง

 

     การผ่าตัด จะต้องตัดเอาก้อนมะเร็งออกทั้งหมดหรือให้มากที่สุด อย่างไรก็ตาม มักต้องใช้วิธีการรักษาอื่นร่วมด้วย เพราะอาจมีอณูมะเร็งหลุดออกจากจุดเดิมไปตามหลอดเลือดหรือหลอดน้ำเหลือง จึงรอดพ้นจากการผ่าตัดไปได้ บางกรณีอาจผ่าตัดอวัยวะได้เพียงบางส่วนเพื่อไม่ให้อวัยวะเสียหายมาก เช่น สมอง หรือบางกรณีอยู่ในจุดที่ผ่าตัดยาก จึงเพียงแค่ตัดชิ้นเนื้อมาตรวจพิสูจน์ชนิดของมะเร็งเท่านั้น

     รังสีรักษา ทำให้โครโมโซมของเซลล์ขาด โดยการยิงรังสีต้องยิงเป็นลำนานหลายนาที เพื่อให้โครโมโซมขาดจนซ่อมไม่ได้เซลล์จึงจะตาย ซึ่งการวิจัยพบว่า รังสีจะทำให้เซลล์ตายที่ระยะก่อนจะแบ่งตัวมากที่สุด เพราะมีโครโมโซมซึ่งเป็นเป้าของรังสีหนาแน่นมากที่สุด อย่างไรก็ตาม ในหนึ่งวันผู้ป่วยจะถูกฉายรังสีแค่ช่วงหนึ่งเท่านั้น แล้วค่อยมาฉายรังสีต่อในวันถัดไป ช่วงเวลาที่หยุดพัก อาจทำให้เซลล์ที่หลงเหลืออยู่ซ่อมแซมตัวเองใหม่ได้ นอกจากนี้ ในช่วงที่เป็นเซลล์ต้นกำเนิดมะเร็งซึ่งมีโครโมโซมน้อย จะตอบสนองต่อรังสีน้อยมาก ทำให้มะเร็งเกิดซ้ำหรือแพร่กระจายได้อีก

     เคมีบำบัด จะทำลายนิวเคลียสของเซลล์ แต่เนื่องจากเคมีบำบัดออกฤทธิ์แบบไม่เฉพาะเจาะจง จึงทำลายทุกเซลล์ทั้งเซลล์มะเร็งรวมทั้งเซลล์ปกติด้วย และเช่นเดียวกับฉายรังสี เซลล์ต้นกำเนิดมะเร็งจะตอบสนองต่อเคมีบำบัดน้อยมาก

     ยามุ่งเป้า จะขัดขวางการรับส่งสัญญาณการแบ่งตัวของเซลล์บริเวณผนังเซลล์ แต่ปัญหาสำคัญ คือ ยามุ่งเป้าจะได้ผลดีเฉพาะกับเซลล์ที่มีเป้าให้จับ ถ้าไม่มีก็ใช้ยามุ่งเป้าไม่ได้ผล นอกจากนี้ ยามุ่งเป้าตัวหนึ่งไม่สามารถใช้ได้กับทุกเซลล์มะเร็ง

     ยาน้ำเทียนเซียน ช่วยในการรักษาเสริมไปพร้อมกับการรักษาหลัก เมื่อให้การรักษาด้วยยาน้ำเทียนเซียนทำให้คนไข้มีอาการดีขึ้น อยู่กับโรคได้อย่างสงบหรือไม่ก็หายขาดได้ โดยยาจีนจะไปทำลายเซลล์ที่หลงเหลือจากการรักษาแพทย์แผนปัจจุบัน โดยเฉพาะเซลล์ต้นกำเนิดมะเร็งซึ่งเหลือรอดจากการรักษาแผนหลักมากที่สุด
      มีงานวิจัยแสดงถึงฤทธิ์ของยาในการทำลายผนังไมโตคอนเดรีย (ส่วนประกอบหนึ่งในเซลล์) ทำให้เอนไซม์ในไมโตคอนเดรียไหลออกมาและพิษต่อเซลล์ กำหนดเวลาตายให้เซลล์มะเร็งในที่สุด
      ล่าสุดเมื่อ 5 ปี ที่ผ่านมา นพ. ล่าย จี๋ หมิง และทีมวิจัยสถาบันวิจัยมะเร็งแห่งชาติไต้หวัน ได้ศึกษาเปรียบเทียบยาเคมีบำบัด กับยาน้ำเทียนเซียนในความเข้มข้นต่างๆ กัน พบว่ายาน้ำเทียนเซียนมีผลยับยั้งเซลล์ต้นกำเนิดมะเร็งและเซลล์มะเร็งรุ่นหลังๆ

      นอกจากนี้ ทีมวิจัยของโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแห่งชาติไต้หวัน ได้ทำวิจัยในผู้ป่วยมะเร็งในระยะกระจายไกล เป็นผู้ป่วยระยะสุดท้าย ให้ผู้ป่วยรับประทานยา 60 ซีซี ต่อวัน เป็นเวลา 6 เดือน พบว่าคนไข้กลุ่มนี้มีคุณภาพชีวิตดีขึ้น อาการเหนื่อยอ่อนก็ลดลง ทำให้ผลข้างเคียงจากการรักษาอื่นๆ ที่ให้การรักษาร่วมด้วยน้อยลง ในขณะเดียวกัน ตัวยาเทียนเซียนไม่ทำให้เกิดผลข้างเคียงใดๆ 

 

 จากข้อมูลการรักษาข้างต้น จะเห็นว่า ไม่มีการรักษาอย่างหนึ่งอย่างใดที่สมบูรณ์แบบ จึงใช้แค่วิธีเดียวไม่ได้ การดูแลรักษาผู้ป่วยมะเร็งให้ได้ผลสูงสุด จำเป็นต้องผสมผสานหลายวิธีเข้าด้วยกัน เพื่อลดจำนวนเซลล์มะเร็งที่เหลือหลังจากการรักษา ลดอัตราการเกิดซ้ำ ลดการกระจายไกล และลดอัตราการเกิดมะเร็งชนิดใหม่

 

เนื้อหาจากการบรรยาย.... งานรอดและสุขกับมะเร็ง
โดย...รศ.พญ.สุพัตรา  แสงรุจิ ( แพทย์รังสีรักษาและเวชศาสตร์นิวเคลียร์)