การป้องกันอาการข้างเคียงจากฉายรังสี


การป้องกันอาการข้างเคียงจากฉายรังสี

 

โดย รศ.พญ.สุพัตรา  แสงรุจิ

 

 

การป้องกันก่อนเกิดอาการไม่พึงประสงค์ระหว่างฉายรังสี

     -  อาบน้ำฟอกสบู่ทำความสะอาดผิวทุกส่วนตั้งแต่ศีรษะจรดเท้าได้ตามปกติ ยกเว้น บริเวณที่ขีดเส้นเพื่อฉายรังสีให้ราดน้ำผ่านได้ แต่ ห้าม ฟอกสบู่ ห้ามถู เสร็จแล้วซับเบาๆ ด้วยผ้านุ่มให้แห้ง ห้ามแกะ ห้ามเกา
     -  ทาครีมบำรุงผิวปลอดโลหะมีลาโนลีนสูง
     -  ควรใส่เสื้อผ้าหลวมๆ หลีกเลี่ยงการใส่เสื้อผ้าที่มีเนื้อผ้าหยาบ และมีตะเข็บแข็งครูดบริเวณที่ได้รับรังสี
     -  รับประทานอาหารสดใหม่ ไม่ร้อนจัด ลดอาหารรสจัด
     -  รับประทานอาหารอ่อน ย่อยง่าย ครบ 5 หมู่ เพิ่มผักสด ผลไม้ เห็ด ถั่วต่างๆ 
     -  ในรายซึ่งรับประทานอาหารทางปากไม่ได้ ให้สอดหลอดให้อาหารผ่านรูจมูกไปกระเพาะอาหาร หรือผ่าตัดสอดหลอดให้อาหารเหลวผ่านผนังหน้าท้องลงกระเพาะโดยตรง
     -  ดื่มน้ำสะอาดอย่างน้อยวันละ 8-10 แก้ว
     -  อยู่ในที่อากาศถ่ายเทได้ดี ไม่ร้อนอบอ้าวจนเกินไป
     -  หลีกเลี่ยงการตากแดดร้อนจัด ช่วยโดยกางร่มหากจำเป็น
     -  แปรงฟันบ้วนปากทุกครั้งหลังรับประทานอาหารหรือแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ให้วางแปรงทำมุม 45 องศา แปรงจากเหงือกผ่านไรฟันและซอกฟันตำแหน่งละ 10 ครั้ง แล้วค่อยๆ ขยับเลื่อนแปรงไปเรื่อยๆ จนครบฟันทุกซี่ในช่องปาก ทั้งด้านในและด้านนอก แปรงบริเวณไรฟันและหน้าตัดฟันด้วย เพื่อขจัดเศษอาหารที่ติดอยู่ในแอ่งฟัน
     -  หลังแปรงฟันครั้งสุดท้ายก่อนนอน ให้กลั้วปากด้วยน้ำมันงาหรือน้ำมันมะพร้าว 2-3 ช้อนชา เพื่อชะล้างแบคทีเรียที่ติดอยู่ตามซอกฟัน และสมานเยื่อบุปาก
     -  ควรออกกำลังกายเบาๆ เท่าที่จะทำได้
     -  ทำจิตให้สงบโดยการสวดมนต์ ไหว้พระ ฟังเทศน์ ฟังธรรม ตักบาตร
     -  ทำใจให้สบายโดยทำงานอดิเรกที่ชอบ เช่น อ่านหนังสือ ร้องเพลง ทำการฝีมือ วาดรูป ฟังเพลง ฯลฯ
     -  พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่เครียด
     -  ขับถ่ายของเสียสม่ำเสมอ

สิ่งที่ควรละเว้น
     -  เลิกเหล้าและบุหรี่ตลอดไป
     -  พักการมีเพศสัมพันธ์ชั่วคราว ระหว่างการฉายรังสีและหลังฉายรังสีอย่างน้อย 1 เดือน หลังจากนั้นมีเพศสัมพันธ์ได้ตามปกติ
     -  ไม่ควรตั้งครรภ์ในช่วง 2 ปีแรกหลังรักษา เพราะยังอยู่ในช่วงที่ไม่ปลอดภัย อาจจะเกิดมีโรคกลับเป็นใหม่ที่เดิม หรือมีโรคกระจายไกล

หลังการรักษาด้วยรังสี
ควรปฏิบัติตัวเหมือนเดิมระหว่างการฉายรังสีในเรื่องของ 
     -  อาหารและน้ำ
     -  อากาศ
     -  ออกกำลังกาย
     -  อารมณ์ดี มีจิตสงบ ใจสบายไม่เครียด นอนหลับ
     -  อุจจาระสม่ำเสมอ

สิ่งที่ต้องทำเพิ่มพิเศษ
     -  การออกกำลังกายเบาๆ ขับเคลื่อนข้อต่อต่างๆ ไม่ให้ติดขัด
     -  นวดเบาๆ บริเวณที่ฉายรังสีรักษาจะทำให้เกิดพังผืดน้อย หรืออาจจะไม่เกิดเลย
     -  รับประทานอาหารครบ 5 หมู่ เพิ่มผักสด ผลไม้ เห็ด ถั่ว ลด โปรตีน แป้ง น้ำตาล ไขมัน

รับข้อมูลยาจีนที่ช่วยทำให้การรักษามะเร็งได้ผลดีและเร็วยิ่งขึ้น คลิกที่นี่ หรือโทร โทร.02-264-2217-9